اخبار > مترجم ادبی چه قابلیت هایی باید داشته باشد؟


  چاپ        ارسال به دوست

مترجم ادبی چه قابلیت هایی باید داشته باشد؟

برای اینکه بتوانیم سیمای مترجم ادبی را ترسیم کنیم باید ابتدا ببینیم مترجم ادبی در ترجمه ادبی با چه مشکلاتی رو به روست و لذا ترجمه متن ادبی چه قابلیت هایی می طلبد. برخی مشکلات؛ زبانی و برخی فرهنگی می باشد. و برخی خاص ترجمه متون ادبی است ولی برخی دیگر مشکلاتی عام در ترجمه انواع متون است.

در متن ادبی به اشیاء ؛ مفاهیم و نهادهای اجتماعی و فرهنگی ای اشاره می شود که لزوما در زبان مقصد وجود ندارد.
حوزه معنایی کلمات دو زبان همیشه بر هم منطبق نیستند. دو زبان ساختارهای نحوی و قابلیت های بیانی متفاوتی دارند. متن ادبی گاه زبانی ساده و صریح و گاه زبانی خلاق یا استعاری دارد. متن ادبی لحن خاص و سبک خاص دارد و تاثیری خاص ایجاد می کند. عین تعابیری که نویسنده در بیان اندیشه اش بکار برده گاه در زبان مقصد قابل درک و پذیرفته نیست. توصیفات در متن ادبی گاه عینی و ملموس است گاه ذهنی و دشواریاب.


مقصود نویسنده گاه به صراحت بیان نمی شود و گاه درک روابط میان اجزای جمله به سادگی ممکن نیست.
در متن ادبی کلمات با حساسیت خاص انتخاب و به نحوی بدیع با یکدیگر ترکیب می شوند.
انتخاب ساختارها و نحوه برقراری ربط و انسجام میان آنها نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.
هر چند تعیین عواملی که ادبی بودن متن ادبی را می سازد دشوار است؛ در غالب موارد خوانندگان متن ادبی را اعم از داستان یا غیر داستان چه به زبان ادیبانه نوشته شده باشد چه به زبان عامیانه؛ از متن غیر ادبی باز می شناسند.


در تألیف؛ مؤلف صاحب اندیشه است و این آزادی را دارد که اندیشه را به هر طریق که مایل است جرح و تعدیل کند ولی مترجم در نحوه ی بیان اندیشه محدودیت دارد و باید اندیشه را بی کم و کاست و در قالب هایی هر چه نزدیک تر به قالب های متن اصلی بیان کند.


مترجم ادبی اگرچه لازم نیست نویسنده ای در سطح نویسنده متنی باشد که آن را ترجمه می کند اما لازم است کم و بیش به اندازه ای که نویسنده بر زبان مادری اش تسلط داشته بر زبان مادری خود تسلط داشته باشد. یعنی دانش و ذوق زبانی داشته باشد؛ قابلیت های زبان خود را بشناسد بطوری که بتواند جمله ای را به طرق مختلف بیان کند و تفاوت های ظریف معنایی میان کلمات و جملات را درک کند؛ زبان را به نحوی بدیع به کار گیرد و لحن و مقصود نویسنده را به درستی بیان کند.


تسلط به زبان فارسی تنها یکی از ویژگی های ضروری مترجم ادبی است. مترجم ادبی ویژگی های دیگری نیز باید داشته باشد از جمله : عقل سلیم؛ که در کلیه مراحل تحلیل متن و باز نویسی راهنمای اوست؛ قدرت انتزاع برای درک مقصود و توصیفات و استعاره های نویسنده و روحیه تحقیق برای یافتن پاسخ سوالاتی که در حین ترجمه پیش می آید.


مترجم ادبی همچنین باید زیاد کتاب بخواند؛ ذهنش سرشار از لغات و تعبیرات باشد در مورد بسیاری از رشته ها دانشی اولیه داشته؛ فرهنگ زبان مقصد را تا حدی بشناسد؛ با ادبیات مانوس بوده منصف باشد تا تصور درستی درباره ی توان خود داشته باشد؛ با معیارهای مورد قبول مترجمان ادبی سرشناس یعنی با سنت ترجمه ادبی آشنا باشد؛ در مورد روش یا روش های ترجمه صاحب نظر باشد و بالاخره تا آن حد با زبان مبدا آشنا باشد که اگر معنی عبارتی را نفهمید بداند که نفهمیده و بتواند از فرهنگ لغت یا سایر کتب مرجع استفاده کرده معنای درست را دریابد.


منبع
ترجمه متون ادبی نوشته ی دکتر خزاعی فر

 

 


١٠:٤١ - 1391/03/07    /    شماره : ١٨٥٩٧    /    تعداد نمایش : ٤٦٩٨


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





کلیه حقوق برای دانشگاه مجازی المصطفی(ص) محفوظ است.